Nuttige informatie en linken

Ik heb nood aan juridisch advies

Onze rechtstaat is zeer complex, het is verstaanbaar dat dit gehele systeem niet voor iedereen duidelijk is. Gelukkig zijn er organisaties die u hierin kunnen helpen, sommige betalend maar sommige ook gratis. Hieronder geven we een opsomming van organisaties met een beschrijving wat ze voor u kunnen betekenen.

Advocaat:

De eerste is de bekendste van onze suggesties: een advocaat is een vrij beroep. Een advocaat is in opdracht en is bijgevolg betalend. Zij strijden voor hun client en begeleiden hen doorheen het juridische doolhof. Zij werken voor hun cliënt, d.w.z. zij bemiddelen, starten zaken, pleiten en schrijven voor u. De meeste advocaten hebben elk een eigen recht-specialisatie.  Het is gebruikelijk maar niet verplicht dat een eerste consultatie gratis is.

CJB / BJB / Pro-deo:

De gratis juridische eerstelijnsbijstand wordt georganiseerd in elk gerechtelijk arrondissement door de Commissie voor Juridische Bijstand (CJB) en is voor iedereen toegankelijk.
Op vaste momenten zetelen advocaten in een Justitiehuis, OCMW of Sociaal huis om eenvoudige juridische vragen te beantwoorden. U krijgt een antwoord op vragen zoals:

  • Moet ik antwoorden op deze brief?
  • Welke dienst kan mij verder helpen?
  • Moet ik aanwezig zijn op de zitting?
  • Is het de moeite een advocaat te raadplegen?
  • Kan ik nog iets ondernemen?

De gratis eerstelijnsbijstand voorziet dus niet in een uitgebreid advies of een grondige behandeling van uw dossier. Een pro-Deoadvocaat doet dat wel via de juridische tweedelijnsbijstand (welk georganiseerd wordt door het Bureau voor Juridische Bijstand BJB) mits u aan bepaalde voorwaarden voldoet.

Vakbond:

Indien je een probleem hebt dat in de arbeidsrechtbank moet worden beslecht dan kan je beroep doen op de juridische dienst van jouw vakbond om jou te verdedigen. Je Vakbond mag jou wettelijk vertegenwoordigen in de arbeidsrechtbanken.

CAW:

Het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) helpt mensen met al hun vragen en problemen die te maken hebben met welzijn. Een moeilijke relatie, persoonlijke moeilijkheden, financiële, administratieve, juridische of materiële problemen. Zij hebben veel contacten en praktijkervaring met het oplossen van deze problemen. Zij zijn letterlijk een éérste aanspreekpunt voor alle bezorgdheden.

OCMW/maatschappelijk werker:

Een maatschappelijk werker ondersteunt mensen bij het oplossen van en omgaan met hun problemen in hun dagelijks leven of in hun werk. Dit kan van korte, maar ook van langere duur zijn. Huurschuld of werkloosheid kunnen redenen zijn voor mensen om hulp te vragen, maar bijvoorbeeld ook opvoedings- of relatieproblemen. Door deze en andere problemen kunnen mensen depressief, verdrietig of opstandig worden en ze weten dan vaak niet hoe ze daaruit moet komen. Dit zijn voorbeelden van psychosociale problemen. Men helpt de burger door hem inzicht te geven in zijn problemen en hem nieuwe vaardigheden te leren. De burger kan hierdoor zijn problemen zelf hanteren en oplossen.

De wetswinkel:

Een organisatie die probeert iedereen op een half uur rijafstand te voorzien van juridisch eerstelijnsadvies. De wetswinkel is op consultatie en is een laagdrempelige betaalde service.

Collectieve schuldenregeling:

Hebt u schulden die u niet meer te baas kunt? Dan kan u overwegen om in collectieve schuldenregeling te gaan. U kan dit doen door een verzoekschrift neer te leggen op de griffie van de arbeidsrechtbank bevoegd voor uw woonplaats en op die manier gerechtelijke bescherming tegen uw schuldeisers te vragen. Concreet komt dit neer op het feit dat er geen beslag op uw eigendommen kan gelegd worden maar eveneens dat u met (eventueel) loonbeslag en samenwerking met uw schuldbemiddelaar systematisch uw schulden moet afbetalen.
 

Voor de juiste contactgegevens van rechtbanken verwijzen we daarom naar dit portaal: https://gerechtelijke-adressen.just.fgov.be/

Ik wens een probleem naar het gerecht te brengen

Als u met een situatie geconfronteerd wordt waarin partijen het niet eens kunnen worden, kan het noodzakelijk zijn om het gerecht in te schakelen voor een onpartijdig oordeel.

Alvorens een gerechtelijke stap te zetten, overweeg eerst bemiddeling. In bepaalde gevallen is een poging tot bemiddeling zelfs verplicht voordat een rechter zich over uw zaak mag uitspreken. Als bemiddeling geen optie is, kunt u zelf of via een advocaat, vakbond (bij arbeidsrechtelijke zaken) of een pro-Deo advocaat (via de juridische tweedelijnsbijstand van het Bureau voor Juridische Bijstand) actie ondernemen.

Dit kan door een verzoekschrift in te dienen of een dagvaarding te laten uitvaardigen door een deurwaarder.Let op de kosten: rechtszaken gestart met een verzoekschrift zijn doorgaans goedkoper dan die via een dagvaarding. En vergeet niet de termijnen in acht te nemen, vooral bij administratieve beslissingen van overheidsdiensten, waarbij u beperkte tijd heeft om beroep aan te tekenen. Te laat handelen kan leiden tot een automatische onontvankelijkverklaring van uw zaak.

Voor meer informatie over het melden van sociale fraude, discriminatie of inbreuken van de werkgever, zie de rubriek ‘Ik heb sociale fraude, discriminatie of inbreuken waargenomen, hoe maak ik hiervan een melding'. Het is essentieel dat u een direct belang hebt bij de zaak om een rechtszaak te kunnen starten."

Ik word opgeroepen, wat nu?

Wanneer u een oproeping voor de rechtbank ontvangt, is het cruciaal om te weten voor welk type rechtbank u wordt opgeroepen. Dit bepaalt namelijk uw positie en mogelijke vervolgstappen. Ongeacht het type rechtbank, adviseren wij u om juridisch advies in te winnen en u eventueel te laten vertegenwoordigen (zie rubriek “Ik heb nood aan juridisch advies”).

Indien u voor de arbeidsrechtbank bent opgeroepen, betreft het een burgerlijke zaak. U kunt verschillende acties overwegen:

  1. Bemiddeling overwegen, eventueel met een verwijzing naar de Bijzondere Rol om de zaak tijdelijk te pauzeren voor bijvoorbeeld het volgen van een afbetalingsplan.
  2. De vordering aanvaarden, waarbij u instemt met de eisen van de eisende partij, vastgelegd in een vonnis.
  3. De vordering niet aanvaarden en uw verdediging voorbereiden, eventueel inclusief een tegenvordering, om aan de rechter voor te leggen.
  4. Verzoeken om de zaak van de rol te laten schrappen, wat enkel mogelijk is als beide partijen hiermee instemmen.

Wordt u gedagvaard voor de rechtbank van eerste aanleg, dan wordt u meestal beschouwd als verdachte van een strafbaar feit.

Het arbeidsauditoraat en/of het parket van de procureur des konings dagvaarden u en eventueel andere verdachten om de zaak door een rechter te laten beoordelen en een vonnis te vellen met een passende straf, zoals een boete, schadevergoeding, celstraf en/of verbeurdverklaring.

Houd er rekening mee dat het openbaar ministerie bij het dagvaarden al een volledig dossier heeft samengesteld met bewijzen, veelal gebaseerd op onderzoek door politie en sociale inspectiediensten.

Ik heb sociale fraude, discriminatie of inbreuken waargenomen, Hoe maak ik hiervan een melding?

Indien u getuige bent van sociale fraude, discriminatie of andere inbreuken, is uw bijdrage in het melden hiervan cruciaal.

Politiediensten en inspectiediensten sporen weliswaar zelf fraude op, maar tips van burgers zijn onmisbaar in het opsporen van inbreuken.

Voor het melden van sociale fraude:

  • Bezoek de website van het Meldpunt voor Eerlijke Concurrentie. Dit is het meest gecentraliseerde kanaal en zorgt voor een vlotte en efficiënte start van het onderzoek.
  • U kunt ook aangifte doen bij de politie of de sociale inspectiediensten.
  • Een klacht indienen bij het openbaar ministerie (arbeidsauditoraat) is ook een optie.

De belangrijkste sociale inspectiediensten in deze strijd zijn:

Deze diensten werken vaak samen met de inspectiediensten van openbare instellingen van sociale zekerheid en regionale sociale-inspectiediensten.

Bij discriminatie:

  • Neem contact op met ‘Unia’ voor algemene discriminatie of het ‘Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen’ voor genderdiscriminatie. Zij bieden bemiddeling, juridisch advies, en treden soms op als burgerlijke partij in rechtszaken.
  • Discriminatie in arbeidssituaties kan ook direct voor de rechtbank gebracht worden via dagvaarding.

Voor pesten op het werk of seksueel grensoverschrijdend gedrag:

  • Meld dit bij politiediensten, het Toezicht op de Sociale Wetten en Toezicht Welzijn op het Werk van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, of bij het arbeidsauditoraat.

Ik wens informatie over een lopende zaak.

Bent u op zoek naar informatie over een lopende rechtszaak? De meest geschikte bron hiervoor is de griffie van de rechtbank waar uw zaak dient. Zij kunnen u voorzien van essentiële informatie zoals:

  • De actuele zittingsdatum van uw zaak.
  • Inzage in en kopieën van het rechtsplegingsdossier (let op: bij strafrechtelijke zaken is hiervoor toestemming van de auditeur nodig).
  • Een afschrift van het vonnis.
  • De mogelijkheid om verzet aan te tekenen tegen een uitspraak.

Voor de correcte contactgegevens van rechtbanken verwijzen we u naar het volgende portaal: Gerechtelijke Adressen.

Daarnaast biedt de website Juridat toegang tot publicaties van het Belgisch Staatsblad, gerechtelijke adressen, nationale wetgeving en nationale rechtspraak.

Wat gebeurt er na een vonnis?

Na een rechterlijke uitspraak in uw zaak, is het belangrijk te weten wat de volgende stappen zijn.

Als u niet aanwezig was tijdens de behandeling van uw zaak, kan de rechter een 'vonnis bij verstek' uitspreken.
Was u wel aanwezig, dan spreekt men van een 'vonnis op tegenspraak'.

De uitvoering van het vonnis is uw verantwoordelijkheid. Dit proces begint met de betekening van het vonnis aan de tegenpartij. Hiervoor moet u een gerechtsdeurwaarder inschakelen die het vonnis officieel zal overhandigen. Na deze betekening heeft de tegenpartij een bepaalde termijn om te beslissen of zij akkoord gaan met het vonnis. Indien zij het niet eens zijn met de uitspraak, kunnen zij hoger beroep aantekenen.

Indien noch u, noch de tegenpartij beroep aantekent, is de tegenpartij verplicht het vonnis na te leven. Als zij dit niet doen, kan u de hulp van een gerechtsdeurwaarder en/of advocaat inroepen om naleving van het vonnis af te dwingen.

Voor een lijst van gerechtsdeurwaarders, bezoek de website van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders van België: Nationale Kamer van de Gerechtsdeurwaarders.

Publications from
Gent